Ο Θάνατος Στη Σκιά Της Οικογένειας: Η Υπόθεση Κωστή Πολύζου

 



Βράδυ, 18 Φεβρουαρίου 2011. Ένας οξύς αέρας λυγίζει τις σκιές πάνω στη Σιάτιστα, ενώ στην καρδιά μιας φαινομενικά ήσυχης οικογενειακής εστίας, η ζωή του Κωστή Πολύζου παγώνει για πάντα. Ο 23χρονος χάνεται άξαφνα, ένα μυστήριο που, για καιρό, σκεπάζεται από ψιθύρους, ψέματα και σύγχυση. Η απουσία του χαράζει ρωγμές στην τοπική κοινωνία, που, υπό τη βαρύτητα της αγωνίας, αναζητά ελπίδα – ή, τουλάχιστον, απαντήσεις.

Η μητέρα του, Δέσποινα Κουτσέγκου, κι ο πατριός του, Χρήστος Ντιός, δηλώνουν συντετριμμένοι, βυθισμένοι στον πόνο και την απόγνωση. Κι όμως, κάτι στη συμπεριφορά τους γεννά ερωτηματικά, μια ελαφριά παραφωνία στην ξεκάθαρη γραμμή της απώλειας. Αναζητούν τον Κωστή, καλούν βοήθεια, εμφανίζονται στο «Φως στο Τούνελ» – και πίσω από κάθε τους λέξη διαφαίνεται η σκιά μιας ιστορίας που κανείς δεν ήθελε να φανταστεί.

Ο θρύλος ενός αγνώστου που σταματά έξω απ’ το σπίτι και παρασέρνει τον Κωστή μακριά, πλέκεται βιαστικά και επιφανειακά. Οι καταθέσεις του μικρότερου αδερφού, αντιφατικές· άγουρες αλήθειες, δασκαλεμένες από στόματα που φοβούνται το φως. Η οικογένεια, στο επίκεντρο της βαριάς υπόθεσης, προβάλλει το προσωπείο του θύματος – μα ο χρόνος και η επιμονή των ερευνητών απογυμνώνουν την αλήθεια από το ψέμα.

Η βροχή ξεπλένει τα ίχνη. Οκτώ μήνες αργότερα, το σώμα του Κωστή Πολύζου εντοπίζεται μισοθαμμένο σε χωράφι που ανήκει στην οικογένεια. Τα σκυλιά του κυνηγού, η μοίρα του ανώνυμου νεκρού πριν η ταυτότητα φωτίσει ξανά το θρίλερ. Στο χωράφι του πατριού, κάτω από άγρια κλαδιά και χωρίς παπούτσια, αποκαλύπτεται το τελειωτικό μυστικό. Η φύση είχε επιτελέσει το δικό της καθαρτήριο έργο, αλλά ο τρόπος του θανάτου –στραγγαλισμός– μιλούσε μια ξεκάθαρη, παγωμένη γλώσσα.

Οι αρχές στρέφουν το βλέμμα τους στη μητέρα και τον πατριό. Η διαρκής αυτοσυγκράτηση, οι σχολαστικοί καθαρισμοί, οι ανεξήγητοι ελιγμοί. Νωχελικές εξηγήσεις, δάνεια στο όνομα του θύματος, πλαστογραφίες… Η οικονομική δυσπραγία ξεπροβάλλει σαν κίνητρο εξίσου σκοτεινό και στυγνό με το ίδιο το έγκλημα. Η εικόνα της μητρικής φιγούρας ραγίζει, η στοργή υποχωρεί μπροστά στη λογιστική ανάγκη, και η οικογένεια γίνεται σκηνικό προδοσίας.

Όσο οι ερευνητές ξετυλίγουν το κουβάρι, η αλήθεια απλώνεται ωμή: ο Κωστής Πολύζος ενοχοποιήθηκε οικονομικά από τους ίδιους τους ανθρώπους που όφειλαν να τον προστατεύουν. Ζήτησε δικαίωση, βρέθηκε ενάντια σε ένα τείχος ψυχρότητας, και τελικά, θυσιάστηκε για τις αμαρτίες των άλλων. Το αίμα, που πεισματικά επιχείρησαν να αφανίσουν, μαρτυρούσε το αμετάκλητο.

Μέσα στη δίκη, η απολογία ηχεί σαν ειρωνική τελετή: η μητέρα επιχειρεί να αντιστρέψει τη μοίρα, να προκαλέσει τους δικαστές να κοιμηθούν ήσυχοι με αθώους στη φυλακή. Κανείς όμως δεν πείθεται από τη λυγμική της άρνηση. Η αυλαία πέφτει, η ετυμηγορία σκληρή: ισόβια χωρίς ελαφρυντικά, ένα τέλος ψυχρό και αμείλικτο όσο και το ίδιο το έγκλημα.

Η υπόθεση Πολύζου γίνεται τομή στη σύγχρονη ελληνική ιστορία του εγκλήματος – γιατί, για πρώτη φορά, η μητρική φιγούρα μετασχηματίζεται σε καταλύτη μίας τόσο κυνικής, υπολογισμένης δολοφονίας. Οι επιστημονικές έρευνες αναζητούν συνήθως ψυχοκοινωνικά ή ψυχωτικά αίτια στη βία κατά παιδιών, ωστόσο εδώ η αλήθεια ξεντύνεται από το παραμύθι: το μόνο κίνητρο ήταν το χρήμα. Οικονομικοί λογισμοί νικούν τα φυσικά ένστικτα της μητρικής αγάπης.

Η υπόθεση αυτή ανοίγει ένα σκοτεινό κεφάλαιο στην ελληνική κοινωνία, εκεί που η οικογένεια δεν λυτρώνει, αλλά προδίδει, και όπου η σιωπή –για χρόνια– ήταν πιο ενοχλητική από τις κραυγές της ενοχής.

Comments