Joseph Mengele : Η Ιστορία του «Άγγελου του Θανάτου» του Auschwitz

 

Ο Joseph Mengele υπήρξε Γερμανός γιατρός και αξιωματικός των SS, ο οποίος έμεινε στην ιστορία για την ανατριχιαστική δράση του στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Auschwitz κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η φήμη του πηγάζει από τα φρικτά ιατρικά πειράματα που διεξήγαγε σε κρατουμένους χωρίς αναισθησία και από τις επιλογές που έκανε για την άμεση εκτέλεση των αδύναμων, γεγονός που τον καθιστά μια από τις πιο αμφιλεγόμενες φιγούρες της ναζιστικής εποχής.

Ο Mengele γεννήθηκε στις 16 Μαρτίου 1911 στο Günzburg της Γερμανίας, πρωτότοκος γιος μιας εύπορης οικογένειας που διηύθυνε μια βιομηχανία γεωργικών μηχανημάτων. Από παιδί έδειξε έφεση στις επιστήμες και ακολούθησε σπουδές στην ιατρική και την ανθρωπολογία. Το 1935 απέκτησε διδακτορικό στην ανθρωπολογία από το Πανεπιστήμιο του Μονάχου και το 1938 ολοκλήρωσε τις σπουδές του στην ιατρική. Κατά την ακαδημαϊκή του πορεία, επηρεάστηκε έντονα από τις θεωρίες της φυλετικής υγιεινής και της ευγονικής που προωθούσε το ναζιστικό καθεστώς.

Το 1938 εντάχθηκε στα Waffen-SS και συμμετείχε στις πρώτες στρατιωτικές επιχειρήσεις του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Το 1943 μετατέθηκε στο Auschwitz, όπου ανέλαβε ρόλο ιατρού και έγινε υπεύθυνος για τις διαλογές των νεοαφιχθέντων κρατουμένων. Στις πλατφόρμες άφιξης, οι αποφάσεις του καθόριζαν ποιοι θα ζούσαν και ποιοι θα οδηγούνταν αμέσως στους θαλάμους αερίων, επιλέγοντας όσους κρίνονταν ανίκανοι για εργασία.

Παράλληλα, διεξήγαγε φρικτά ιατρικά πειράματα με στόχο τη μελέτη της φυλετικής υγιεινής και της γενετικής. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έδειξε για τα δίδυμα, που υποβάλλονταν σε επώδυνες και συχνά θανατηφόρες διαδικασίες για να μελετηθεί η κληρονομικότητα και οι γενετικές διαφορές. Άλλα πειράματα περιλάμβαναν τη χορήγηση χημικών ουσιών στα μάτια των κρατουμένων για αλλαγή χρώματος, καθώς και μελέτες για μολυσματικές ασθένειες, αντοχή στον πόνο και τις επιπτώσεις της πείνας στο ανθρώπινο σώμα. Οι πρακτικές αυτές, απολύτως ανήθικες και ανεπιθύμητες από την επιστήμη, οδήγησαν σε βασανιστήρια και θάνατο χιλιάδων ανθρώπων.

Μετά την ήττα της Γερμανίας το 1945, ο Mengele διέφυγε χρησιμοποιώντας πλαστά έγγραφα και έμεινε για λίγο στη Γερμανία. Το 1949, μέσω δικτύων πρώην ναζί, κατόρθωσε να φτάσει στη Νότια Αμερική. Αρχικά εγκαταστάθηκε στην Αργεντινή με διάφορα ψευδώνυμα, ενώ αργότερα μετεγκαταστάθηκε στην Παραγουάη και στη Βραζιλία, παραμένοντας ασύλληπτος παρά τις διεθνείς έρευνες και τις προσπάθειες του Ισραήλ για τη σύλληψή του.

Στις 7 Φεβρουαρίου 1979, ο Mengele πέθανε από εγκεφαλικό επεισόδιο ενώ κολυμπούσε σε παραλία της Βραζιλίας. Η ταυτότητά του επιβεβαιώθηκε το 1985 μετά από επιστημονικές εξετάσεις της σορού του. Η ιστορία του παραμένει μια από τις πιο σκοτεινές σελίδες του ναζιστικού καθεστώτος και των εγκλημάτων του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Τα πειράματά του και η συμμετοχή του στο Holocaust εξακολουθούν να προκαλούν συζητήσεις για την ηθική στην επιστήμη και την ιατρική.