Roxana Ruiz: Γυναίκα που σκότωσε τον βιαστή της καταδικάζεται σε 6 χρόνια φυλάκιση στο Μεξικό

Η υπόθεση της Roxana Ruiz μετατράπηκε σε σύμβολο για τη μάχη ενάντια στην έμφυλη βία στο Μεξικό. Η 23χρονη, ιθαγενής Mixteca και ανύπαντρη μητέρα, καταδικάστηκε σε φυλάκιση άνω των έξι ετών επειδή σκότωσε τον άνδρα που τη βίασε το 2021, σε μια πράξη αυτοάμυνας που το δικαστήριο χαρακτήρισε "υπερβολική χρήση νόμιμης άμυνας". Οι αρχές αναγνώρισαν ότι είχε βιαστεί, ωστόσο της επιβλήθηκε ποινή και επιπλέον αποζημίωση άνω των 16.000 δολαρίων στην οικογένεια του θύματος.

Η Ruiz εργαζόταν στο Nezahualcoyotl, μια περιοχή με έντονα προβλήματα έμφυλης βίας και υψηλό δείκτη γυναικοκτονιών. Το βράδυ της επίθεσης, καθώς επέστρεφε σπίτι της με έναν άνδρα που γνώριζε από τη γειτονιά, εκείνος επιτέθηκε σεξουαλικά, τη βίασε και την απείλησε με το θάνατο. Η πρακτική της αυτοάμυνας ήταν η μοναδική διέξοδος για να επιβιώσει, όπως δήλωσε και η ίδια σε συνέντευξη: «Μετανιώνω για ό,τι έκανα, αλλά αν δεν το είχα κάνει, θα ήμουν νεκρή».

Η υπόθεση προκάλεσε εκτεταμένες διαμαρτυρίες και οργή φεμινιστικών ομάδων, οι οποίες τόνισαν τον διαρκή στιγματισμό των θυμάτων σεξουαλικής βίας και την αποτυχία του δικαστικού συστήματος να επιβάλει δικαιοσύνη στους δράστες. Ζητούν την κατάργηση των νόμων που τιμωρούν τις γυναίκες που υπερασπίζονται τη ζωή τους, ενώ το ίδιο το Μεξικό έχει ένα από τα υψηλότερα ποσοστά έμφυλης βίας, με χιλιάδες γυναικοκτονίες και σεξουαλικές επιθέσεις κάθε χρόνο.

Παρά την καταδίκη, η υπόθεση της Roxana Ruiz συνεχίζει να αποτελεί ένα κίνητρο για αλλαγές στη νομική μεταχείριση των θυμάτων βίας. Πιο πρόσφατα, οι εισαγγελείς αποφάσισαν να αποσύρουν την υπόθεσή της, μετά από διεθνείς πιέσεις και εκδηλώσεις συμπαράστασης, δίνοντας ελπίδα ότι το νομικό πλαίσιο για την αυτοάμυνα και τα δικαιώματα των γυναικών στο Μεξικό μπορεί να αλλάξει σύντομα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η χώρα βρίσκεται εν μέσω μεταρρυθμίσεων, όπως η προώθηση της "νόμου Alina", που στοχεύει να προστατεύει γυναίκες που υπερασπίζονται τον εαυτό τους από φυσική ή σεξουαλική βία, χωρίς να τις τιμωρεί για “υπερβολική” χρήση άμυνας. Ωστόσο, η εφαρμογή και η αποδοχή αυτών των αλλαγών μένει να αποδειχθεί, απέναντι σε μια βαθιά ριζωμένη κουλτούρα machismo και ανεπαρκούς απονομής δικαιοσύνης.

Σε μια κοινωνία όπου σχεδόν οι μισές γυναίκες έχουν υποστεί σεξουαλική βία και καταγράφονται καθημερινά δεκάδες γυναικοκτονίες και εξαφανίσεις, η ιστορία της Roxana Ruiz γίνεται φως για τη συνεχιζόμενη μάχη για ίσα δικαιώματα, προστασία και σεβασμό της ζωής κάθε γυναίκας στο Μεξικό.